मराठी माणसाचा ग्लोबल ज्ञानयज्ञ: अत्यल्प दरात शिकवणी
- Jyoti Ghanshyam
- Aug 20, 2025
- 4 min read
महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक आव्हानांवर 'अरणी'चा प्रभावी तोडगाकाही प्रवास केवळ व्यक्तींचे नसतात, तर ते एका ध्येयाचे असतात. काही जखमा केवळ वेदना देत नाहीत, तर त्या इतरांच्या वेदना समजण्याची शक्तीही देतात. श्री. श्यामसुंदर कुलकर्णी सरांचा जीवनप्रवास हा अशाच एका ध्येयाचा आणि सामर्थ्याचा अविश्वसनीय दाखला आहे. ज्या मुलाला एकेकाळी परिस्थितीमुळे केवळ अंगावरच्या कपड्यांनिशी घर सोडावे लागले, ज्याने पोटाची खळगी भरण्यासाठी दिवसभर पॉपकॉर्न विकले आणि रात्री दिव्याच्या प्रकाशात अभ्यास केला, तोच मुलगा आज महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातील हजारो गरजू मुलांसाठी ज्ञानाचा महादीप पेटवत आहे.महाराष्ट्राचे कटू वास्तव: दर्जेदार शिक्षण आणि स्पर्धा परीक्षांमधील अडसर
महाराष्ट्र प्रगतीशील राज्य असले तरी, शैक्षणिक क्षेत्रात एक मोठी दरी स्पष्टपणे दिसते. विशेषतः ग्रामीण आणि निमशहरी भागांतील हुशार विद्यार्थ्यांना अनेक आव्हानांना तोंड द्यावे लागते:
* दर्जेदार शिकवणीचा अभाव: गणित, विज्ञान आणि इंग्रजी यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांमध्ये पाया पक्का करण्यासाठी आवश्यक असणारे दर्जेदार शिकवणी वर्ग केवळ मोठ्या शहरांपुरतेच मर्यादित आहेत. त्यामुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांमध्ये गुणवत्ता असूनही ते मागे पडतात.
* स्पर्धा परीक्षांमधील पिछेहाट: राष्ट्रीय स्तरावरील स्पर्धा परीक्षांमध्ये (उदा. JEE, NEET, UPSC) महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांचे प्रमाण आणि यशाचा टक्का सातत्याने कमी होत असल्याचे दिसून येते. याचे मुख्य कारण म्हणजे वेळेवर आणि योग्य मार्गदर्शनाचा अभाव.
* आर्थिक अडचण: पुण्या-मुंबईसारख्या शहरांतील किंवा राज्याबाहेरील प्रसिद्ध कोचिंग क्लासेसची लाखो रुपयांची फी सामान्य कुटुंबातील गुणवान विद्यार्थ्यांना परवडणारी नसते. त्यामुळे केवळ पैशांअभावी अनेक हुशार मुले आपले डॉक्टर किंवा इंजिनिअर होण्याचे स्वप्न मनातच दाबून टाकतात.
या आव्हानांमुळे प्रतिभेची मोठी हानी होत आहे आणि महाराष्ट्राचे उज्ज्वल भविष्य घडवणारे अनेक विद्यार्थी केवळ संधीअभावी मागे राहत आहेत.

संघर्षातून घडलेला एक शिक्षणतज्ज्ञ
ही आव्हाने आणि त्यातील वेदना श्री. कुलकर्णी सरांनी स्वतः अनुभवल्या आहेत. दहावीनंतर घराबाहेर पडण्याचा प्रसंग, शिक्षणासाठी पै-पै जमा करताना घेतलेले अपार कष्ट आणि केवळ १३०० रुपये खिशात घेऊन पुण्यात सुरू केलेला नवा लढा... हे सर्व त्यांनी अनुभवले आहे. गुणवत्ता असूनही केवळ आर्थिक परिस्थितीमुळे शिक्षणापासून दूर राहण्याची भीती काय असते, हे त्यांना जवळून माहीत आहे.
पण या संघर्षाने त्यांना खचवले नाही, तर अधिक मजबूत बनवले. त्यांनी परिस्थितीवर मात करत आयटीआय (ITI), गणितात सुवर्णपदकासह विज्ञान शाखेतील पदवी (B.Sc. Gold Medalist) आणि त्यानंतर मेकॅनिकल अभियांत्रिकीमधील पदवी (B.E. Mechanical) असे उच्च शिक्षण जिद्दीने पूर्ण केले. त्यांच्या या शैक्षणिक पात्रतेतून त्यांचे विषयावरील प्रभुत्व आणि कठोर परिश्रम दिसून येतात. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर त्यांनी ज्ञानदानाचा वसा हाती घेतला.
१९९७ साली त्यांनी शिकवणीच्या रूपात लावलेल्या एका लहानशा रोपट्याचे आज पुण्यातील नामांकित 'एस. एम. कुलकर्णी ॲकॅडमी' नावाच्या विशाल वटवृक्षात रूपांतर झाले आहे. गेल्या २८ वर्षांच्या अथक प्रवासात त्यांनी हजारो विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यात यशाचे दिवे पेटवले आहेत. त्यांचा शिकवण्याचा अनुभव, विषयावरील पकड आणि विद्यार्थ्यांच्या अडचणी समजून घेण्याची क्षमता यांमुळे ते आज एक अत्यंत आदरणीय शिक्षक म्हणून ओळखले जातात.

'अरणी फाऊंडेशन': महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक समस्येवर एक ठोस उपाय
आपल्या संघर्षकाळातील आठवणी आणि २८ वर्षांच्या शिकवणीतील अनुभवातून श्री. कुलकर्णी सरांनी 'अरणी फाऊंडेशन'ची स्थापना केली. 'अरणी फाऊंडेशन' ही संकल्पना सुचल्यावर प्राध्यापिका गौरी कुलकर्णी यांनी लगेच होकार दिला आणि या समाजकार्यासाठी सरांना प्रोत्साहन दिले व त्यांच्यासोबत विज्ञान विषयाचा पूर्ण भार त्या अतिशय सार्थपणे सांभाळत आहेत. अरणी फाऊंडेशनतर्फे कार्यरत असलेल्या प्रा. गौरी कुलकर्णी या अरणी फाऊंडेशनच्या सचिव आहेत. त्यांनी एम. फार्मसी (M.Pharm) पर्यंत शिक्षण घेतले आहे. त्यांचे संशोधन प्रकल्प तसेच त्यांचे अनेक लेख आंतरराष्ट्रीय फार्मस्यूटिकल जर्नल WJPPS, AJPRD मध्ये प्रकाशित झाले आहेत. २०१३-२०१५ या कालावधीत त्यांनी आर. जे. एस. पी. एम. इन्स्टिट्यूट ऑफ फार्मसी, पुणे येथे प्राध्यापिका म्हणून काम केले आहे. त्यानंतर २०१५-२०१७ या काळात त्यांनी याच संस्थेच्या कॉलेज ऑफ फार्मसीमध्ये फार्मस्यूटिकल मायक्रोबायोलॉजी, इंडस्ट्रियल फार्मसी या विषयाचे असिस्टंट प्रोफेसर म्हणून काम पाहिले आहे. तसेच महाविद्यालयात त्यांनी अनेक पोर्टफोलिओ हाताळले आहेत. पुण्याच्या विद्यापीठातर्फे घेण्यात आलेल्या PET (Ph.D ENTRANCE EXAM) २०२१ मध्ये त्या उत्तीर्ण झाल्या आहेत.
'एस. एम. कुलकर्णी मॅथ्स अँड सायन्स अकॅडमी' मार्फत २०१७ पासून त्या सायन्स, बायोलॉजी विषयाचे ९ वी ते १२ वी च्या विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करत आहेत.
या फाऊंडेशनचे ध्येय एकच आहे - महाराष्ट्रातील कोणताही विद्यार्थी, मग तो कोणत्याही दुर्गम गावात असो वा शहराच्या गरीब वस्तीत, पैशाअभावी किंवा योग्य मार्गदर्शनाअभावी उच्च दर्जाच्या शिक्षणापासून आणि स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीपासून वंचित राहू नये.
'अरणी ग्लोबल ॲप': ज्ञानाची गंगा आता प्रत्येकाच्या दारी
हे उदात्त ध्येय सत्यात उतरवण्यासाठी सरांनी आपल्या अनुभवाला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड दिली आहे. 'अरणी ग्लोबल मोबाईल आणि वेब ॲप' (Arni Global App) हे या दिशेने उचललेले एक क्रांतिकारी पाऊल आहे.
* अत्यल्प शुल्कात सर्वोत्तम शिक्षण: महागड्या शिकवण्यांना पर्याय म्हणून, महाराष्ट्रातील सर्वोत्तम आणि अनुभवी शिक्षकांचे मार्गदर्शन आता अत्यल्प शुल्कात उपलब्ध आहे. त्यामुळे आर्थिक परिस्थिती आता गुणवत्तेच्या आड येणार नाही.
* घरी बसून शिकण्याची सोय: आता कोणत्याही विद्यार्थ्याला गणित, विज्ञान किंवा इंग्रजीच्या दर्जेदार शिकवणीसाठी आपले गाव किंवा घर सोडून शहरात येण्याची गरज नाही. यामुळे प्रवासाचा वेळ आणि खर्च दोन्ही वाचणार आहेत.
* अनुभवी शिक्षकांची फौज: श्री. कुलकर्णी सरांच्या २८ वर्षांच्या अनुभवाच्या मार्गदर्शनाखाली तज्ज्ञ आणि अनुभवी शिक्षकांची टीम मुलांना शिकवत आहे, ज्यामुळे त्यांचा स्पर्धा परीक्षांसाठीचा पाया मजबूत होईल.
* सर्व सुविधा एकाच ठिकाणी: लाईव्ह क्लासेस, रेकॉर्डेड लेक्चर्स, डिजिटल नोट्स आणि शंका-समाधान सत्र, अशा सर्व सुविधा या ॲपमध्ये उपलब्ध आहेत, जेणेकरून प्रत्येक विद्यार्थ्याला वैयक्तिक मार्गदर्शन मिळेल.
महाराष्ट्राला एक कळकळीचे आवाहन!
श्री. श्यामसुंदर कुलकर्णी यांनी एका संघर्षातून हा ज्ञानयज्ञ सुरू केला आहे. महाराष्ट्राच्या विविध भागातून विद्यार्थ्यांनी या ॲपचा वापर करणे सुरू केले आहे. तसेच, अनेक अनाथाश्रम (ऑर्फन स्कूल्स) देखील त्याचा उपयोग करत आहेत. आपल्या आजूबाजूला असे अनेक गरजू आणि हुशार विद्यार्थी असतील, ज्यांच्या पंखात प्रचंड बळ आहे, पण त्यांना महागड्या फीमुळे आणि योग्य मार्गदर्शनाअभावी उंच उडता येत नाही. आपणांस एकच विनंती आहे, ही माहिती महाराष्ट्राच्या प्रत्येक घरापर्यंत, प्रत्येक गरजू विद्यार्थ्यापर्यंत पोहोचवा. तुमचा एक शेअर किंवा तुम्ही चार लोकांना दिलेली ही माहिती, एखाद्या खेड्यातील मुलाचे उज्ज्वल भविष्य घडवू शकते. ही केवळ एका ॲपची जाहिरात नाही, तर ही एका शिक्षणतज्ज्ञाने सुरू केलेली शैक्षणिक चळवळ आहे. चला, या ज्ञानगंगेचा प्रवाह महाराष्ट्राच्या शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचवण्यासाठी आपण सर्वजण मिळून एक माध्यम बनूया.

आजच 'अरणी ग्लोबल ॲप' डाउनलोड करा आणि या महान कार्यात सहभागी व्हा! * वेबसाईट: https://www.arniglobal.com * ॲप डाउनलोड लिंक: https://play.google.com/store/apps/details?id=branded.m6f30f84b50064388bd59c2c3091b18f9.arni1 * अधिक माहितीसाठी संपर्क: 9657009936
.jpg)






Comments