विश्लेषण

महाराष्ट्र साहित्य परिषद निवडणुकीत पारदर्शकतेचा अभाव, भाजपचा हस्तक्षेप आणि निवडणूक निर्णय अधिकारी प्रताप परदेशी यांनी 'चपराक'ला पाठवलेल्या वीस कोटींच्या नोटीसबाबत सविस्तर विश्लेषण.

चपराक साप्ताहिकावरील बदनामीची नोटीस, संजय गायकवाड प्रकरण आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर होणाऱ्या दडपशाहीवर संजय सोनवणी यांचे परखड विश्लेषण.

महाराष्ट्रातील भोंदूगिरी, राजकीय आश्रय आणि अंधश्रद्धेच्या विळख्यावर ओढलेले परखड ताशेरे. अशोक खरात प्रकरण, राजकारण्यांची भूमिका आणि गाडगेबाबांच्या विचारांची पायमल्ली यावर भाष्य करणारा एक अंतर्मुख करणारा लेख.

महाराष्ट्र साहित्य परिषदेच्या निवडणुकीत झालेल्या राजकीय हस्तक्षेपावर प्रकाश टाकणारा विशेष लेख. साहित्य क्षेत्रातील अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि राजकारण्यांची 'घुसखोरी' यांमुळे साहित्यिक विश्वावर होणाऱ्या परिणामांचे सौ. चंद्रलेखा बेलसरे यांनी केलेले सडेतोड विश्लेषण.

विमान वाहतूक क्षेत्रात सध्या एकाच प्रश्नाची चर्चा आहे - AI 171 चा अपघात नक्की कशामुळे झाला? १२ फेब्रुवारीच्या 'कोरीएरे डेला सेरा'च्या रिपोर्टनुसार या अपघाताचे खापर वैमानिकांवर फोडले जात आहे. या रिपोर्टची विश्वासार्हता किती?

जगातील सर्वाधिक उत्तुंग मनोरे कोणते? असा प्रश्न मला कधी पडतच नाही. हा प्रश्न न पडण्याचं कारण म्हणजे आपल्या राष्ट्रानं जगाला अनेक भव्यदिव्य मनोरे दिलेत. या मनोऱ्यांनी त्यांच्या कार्यकर्तृत्त्वानं त्यांची उंची आपापल्या क्षेत्रात सातत्यानं दाखुवून दिली. महाकवी केशवसुत ते मर्ढेकर या परंपरेचा विचार करता असाच एक बलदंड मनोरा मला खुणावतो, भुरळ पाडतो. या विलक्षण प्रतिभेच्या मनोऱ्याचं नाव म्हणजे लोककवी मनमोहन नातू! ११-११-१९११ ला जन्मलेल्या मनमोहनांनी ७ मे १९९१ ला जगाचा निरोप घेतला; मात

गांधीजींचे पुनरागमन सुसाट आणि पिसाट माणसाला रोखणारी प्रेरणा... विविध भाषिक व पंथीय स्वरूपात आपले गट करून राहणार्‍या भारतीयांना एकत्र आणण्याचा आणि लढ्यासाठी, न्यायासाठी एकत्रित उभे करण्याचा गांधीजींचा प्रयत्न हा अभिनव तर होताच पण त्याचे मानवी इतिहासातील महत्त्वही अधोरेखित केले पाहिजे. काही हजार लोक पोलिसांची व लष्कराची भीती न बाळगता एकत्र येतात आणि लढा पुढे नेतात, हेच एक अजब आश्चर्य होते. दक्षिण आफ्रिकेतून गांधीजी भारतात परतल्याचे शतक यावर्षीच्या ९ जानेवारीला पूर्ण झाले आणि

‘‘शरद पवार यांनी वसंतदादा पाटील यांच्या पाठीत खंजीर खुपसल्याची चर्चा गेली अनेक वर्षे महाराष्ट्रात रंगत आहे. आमच्या पिढीला त्याविषयी फारसे काही माहीत नसल्याने पवार साहेबांनीच त्यावर भाष्य करणारी ‘खंजीर’ नावाची राजकीय कादंबरी लिहिल्यास ती वाचकप्रिय ठरेल आणि त्या कादंबरीला मराठीतला ‘ज्ञानपीठ’ही मिळेल,’’ असे मी एका लेखात लिहिले होते. हाच धागा पकडत अभियांत्रिकी शाखेच्या दुसर्‍या वर्गात शिकत असलेल्या एका विद्यार्थ्याने मला दूरध्वनी केला. तो म्हणाला, ‘‘दादा, मला हे माहीत आहे की तुम

एकेकाळी वर्डस्वर्थ, डब्ल्यू. बी. यिट्स... या दिग्गजांच्या शब्दांनी मी भारावलो होतो. त्यांच्या कवितांनी मी आणि माझी कविता अक्षरश: वेडावलो होतो. त्यांच्या इंग्रजी कवितांबरोबरच मला इंग्रजी नाटकांनीही अंतर्बाह्य बदलवलं. त्यात अर्थातच विल्यम शेक्सपिअर प्रचंड भावला. साहित्य वाचण्याची गोडी माझ्यात मातृभाषेमुळंच निर्माण झाली खरी पण साहित्यजाणिवा समृद्ध करण्यासाठी आणि सारा दृष्टिकोन बदलण्यासाठी इंग्रजी साहित्यानं माझ्यावर गारूड केलं... मागच्या वर्षाच्या ऑक्टोबरमध्ये, म्हणजे सारं काही

महाराष्ट्राची लोकसंख्या ही बारा कोटीहून अधिक आहे. जगभरात दहा कोटीहून अधिक मराठी भाषिक आहेत. जगात सर्वाधिक बोलल्या जाणार्‍या दहा भाषांत मराठी आहे. मराठी भाषेचा इतिहास हा हजार ते बारा वर्षांचा आहे, अशा गोष्टी आम्ही अभिमानाने सांगतो! मात्र केवळ साहित्यनिर्मितीला ‘व्यवसाय’ मानून जगता येईल अशी आजही परिस्थिती नाही . गेल्या दीडशे वर्षात ज्यांनी ज्यांनी मराठी साहित्यनिर्मिती केली त्या सर्वांनी आपला चरितार्थासाठीचा व्यवसाय वेगळा ठेवलाय आणि त्यांचं लेखन त्यांचा छंद म्हणून जोपासला आहे.